Ik was liever als kind gediagnosticeerd met ADHD. Misschien zou ik nu een diploma hebben


"Ik was liever vroeger gediagnosticeerd met ADD. Als ik het vroeger had geweten, denk ik dat er veel problemen eerder aangepakt hadden kunnen worden. Misschien zou ik ondertussen een diploma hebben. Ik heb het gevoel dat ik veel tijd ben verloren. Ik denk niet dat medicatie en therapie alles oplossen, maar het maakt tot een bepaalde hoogte alles gemakkelijker", vertelt Sarah (26) over haar recente diagnose.
Lees ook
Jongsten van de klas lopen groter risico op ADHD
Stress op het werk doet je thuis ongezond eten
Geen gevaar voor robots: deze jobs zullen het ook nog goed doen in 2020

Ria Van Den Heuvel, voorzitter van Familieplatform Geestelijke Gezondheid en directeur van het kennis- en expertisecentrum over ADHD ZitStil. © Ria Van Den Heuvel..
Regelmatig komen er stemmen op om kinderen minder of later te diagnosticeren met AD(H)D, maar niet iedereen is het er daarmee eens. Sarah (26) en Lotte (24) vinden het spijtig dat ze het niet eerder wisten. Tom (24) had echter geen last van zijn late diagnose. De namen van de getuigen zijn om privacyredenen veranderd.

Ria Van Den Heuvel, voorzitter van Familieplatform Geestelijke Gezondheid en directeur van het kennis- en expertisecentrum over ADHD ZitStil: "Wij ondervinden regelmatig dat mensen die pas op latere leeftijd de diagnose ADHD/ADD krijgen, een lange en pijnlijke zoektocht achter de rug hebben. Zij doen heel lang hun best en denken vaak voor hun diagnose dat ze bijvoorbeeld lui, dom of van slechte wil zijn. Eenmaal ze gediagnosticeerd zijn, vervallen deze mensen soms in een diepe rouw omdat zij beseffen dat veel van hun problemen mogelijk vermeden hadden kunnen worden. Naast het aanvaarden dat zij ADHD of ADD hebben en dat ze dat moeten leren hanteren, beseffen ze dat hun leven er misschien anders had kunnen uitzien."
Wat is ADHD?
ADHD ('Attention Deficit Hyperactivity Disorder') of 'Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit' is een concentratiestoornis. Naar schatting hebben ongeveer 5 tot 8% van de schoolgaande kinderen en jongeren en 3 tot 4% van de volwassenen AD(H)D. Er bestaan verschillende types ADHD, maar bij elke persoon manifesteert het zich anders. Sommige mensen zijn verstrooid, slecht georganiseerd en druk, anderen zijn druk en impulsief. Nog anderen hebben vooral last van aandachts- en organisatieproblemen maar zijn rustig. Bij hen wordt vaak de term ADD gebruikt omdat hyperactiviteit ontbreekt. Opmerkelijk genoeg worden vrouwen minder of later gediagnosticeerd dan mannen.

Ik denk niet dat medicatie en therapie alles gaan oplossen, maar het gaat tot een bepaalde hoogte alles gemakkelijker maken om mijn energie efficiënter te gebruiken
Sarah
"Had ik het eerder geweten, dan zou mijn leven makkelijker zijn geweest"
Lotte heeft vooral last van concentratieproblemen en had liever vroeger geweten dat ze ADD heeft. "Ik wist het pas toen ik in het laatste semester van mijn bachelor zat", vertelt ze. "Ik was altijd een goede student, maar ik was aan het worstelen met mijn thesis en ik besefte dat ik meer problemen had dan gewoonlijk. Had ik het eerder geweten, dan zou mijn leven gemakkelijker zijn geweest. Ik doe nu een master, en dankzij begeleiding en medicijnen kan ik beter met mijn ADHD werken. Ook krijg ik nu meer tijd om mijn examens af te leggen, wat enorm helpt om mijn gedachten op orde te krijgen en mijn antwoorden te formuleren."

Tom vindt het minder erg dat hij later gediagnosticeerd werd. "Als kind werd ik al veel getest, maar ik ben pas twee jaar geleden gediagnosticeerd: ADD. Ik wist al lang dat ik me niet kon concentreren, maar de dokters geloofden me niet en wisten het wel beter. De leerkrachten vonden mij gewoon een rotkind. Buiten mijn studies heeft het niet zo'n impact gehad op mijn leven. Misschien dat mijn leerkrachten minder boos zouden zijn geweest op mij."
"Ik leg de schuld niet meer bij mij "

'Waarom lukt het niet? Je bent toch zo slim?' Die opmerking vijftien jaar horen heeft een impact op je eigenwaarde
Sarah
Sarah kreeg pas in het middelbaar problemen met haar studies. "Vooral examenperiodes waren moeilijk. Toen ik in de lagere school zat, geraakte ik door toetsen dankzij mijn intelligentie. Pas toen ik moest beginnen blokken in het middelbaar kwamen de problemen. Er kwam ook veel frustraties vanuit mijn omgeving: 'Waarom lukt het niet? Je bent toch zo slim?' Die opmerking vijftien jaar horen heeft een impact op je eigenwaarde. Nu weet ik dat het niet kwam omdat ik lui of een slecht mens ben, maar als ik het 10 jaar eerder had geweten zou het meer hebben geholpen. Ik leg de schuld niet meer bij mij."

Ook nu ze niet meer studeert, ervaart Sarah moeilijkheden. "Recent ben ik op mijn werk van functie veranderd. Nu heb ik een functie die veel gestructureerder is en door mijn chaos heb ik er veel meer moeite mee."

Lotte heeft vooral last van concentratieproblemen, maar ook haar motivatie lijdt onder ADD. "Het kan over zoiets simpels gaan als vergeten dat iemand iets tegen mij zei of afgeleid geraken door iets, waardoor ik niet meer weet waar ik mee bezig was. Ik schrijf notities zodat ik niet vergeet wat ik aan het doen was. Medicatie helpt mij, het maakt dat ik kan functioneren. Ik ben enorm dankbaar voor moderne geneeskunde, maar soms vind ik zelfs niet de motivatie om mijn medicijnen te nemen."
"Ik heb medicijnen nodig, net zoals ik mijn bril nodig heb"

Ik versta niet waarom de overheid stopt met terugbetaling vanaf 18 jaar! Juist als men verder gaat studeren
Ria Van Den Heuvel
Sarah is blij dat ze eindelijk weet dat ze ADD heeft en hoe het komt dat sommige dingen in haar leven niet lukten. Ze schaamt zich er niet meer voor dat ze zes jaar worstelde met haar hogere studies. "Het kwam niet door mijn intelligentie of omdat ik niet genoeg mijn best deed, maar gewoon omdat mijn hersenen zo niet zijn."

Ze is met therapie en medicatie gestart en merkt verbeteringen op in haar leven. "Ik weet dat medicatie niet voor iedereen is, maar het helpt mij om gerichter te werken aan mijn problematiek in plaats van mijn energie naar frustraties te laten gaan. Ik denk niet dat medicatie en therapie alles zullen oplossen, maar het zal tot een bepaalde hoogte alles gemakkelijker maken om mijn energie efficiënter te gebruiken", vertelt ze opgelucht.

Tom heeft last van concentratieproblemen en slaapt slecht. "Ik neem enkel medicatie wanneer ik me op mijn werk meer moet concentreren dan gewoonlijk. Het heeft me wel geholpen om mijn diploma te behalen. Voor de rest neem ik geen medicijnen."

Lotte vindt het dan weer frustrerend dat sommige mensen tegen haar zeggen dat medicijnen slecht zijn. "Ik heb medicijnen nodig, net zoals ik mijn bril nodig heb. Een bril is ook niet natuurlijk, maar ik heb het wel nodig om helder te kunnen zien en dingen te doen."

Loopbaan
Volgens directeur van het expertisecentrum Zitstil Van Den Heuvel kunnen volwassenen met ADHD op verschillende manieren geholpen worden. Er kan bijvoorbeeld ondersteuning aangeboden worden bij de administratie of het huishouden. Ook op het werk kunnen zaken vergemakkelijkt worden. "Soms is een heroriëntering in de loopbaan belangrijk om werk te zoeken dat beter bij hen past. Zeker ook aanpassingen in de werkomgeving kunnen veel vergemakkelijken: een statafel, de mogelijkheid om sneller te pauzeren en even te bewegen, een team dat op de hoogte is van de problematiek... Wij komen graag ter plaatse om ook het team en de werkgever te informeren over wat ADHD is en samen te kijken hoe het best aan te pakken. Want naast vervelende zaken brengt ADHD ook onverwacht positieve dingen waar ook een bedrijf voordeel uit kan halen."

Medicatie kan ook voor volwassenen nog nuttig zijn volgens Van Der Heuvel, zeker voor studenten. "Ook is in sommige situaties het aanbevolen om medicatie te nemen. Ik versta niet waarom de overheid stopt met terugbetaling vanaf 18 jaar! Juist als men verder gaat studeren. Onbegrijpelijk."
Vrouwen worden minder of later gediagnosticeerd dan mannen

Rustige dromerige meisjes vindt men dan weer eerder gewoon en die verdwijnen dan onder de radar en worden veel later gedetecteerd
Ria Van Den Heuvel
"Waarschijnlijk dat ik pas zo laat wist dat ik ADHD heb doordat het zich vaak anders uit in meisjes dan in jongens", vertelt Lotte "Toen ik aan ADHD dacht, dacht ik vooral aan jongens in de lagere school die niet kunnen stilzitten achter hun bank. Zo was ik niet. Dus toen de diagnose kwam, was het enerzijds een verrassing, maar anderzijds ook niet helemaal".

Sarah las toevallig een artikel over vrouwen met AD(H)D. Doordat ze veel symptomen herkende, zette ze de stap om zichzelf te laten onderzoeken. "Ik was een braaf en stil kind. Pas in het middelbaar kwamen de problemen. Ik ben een schoolvoorbeeld van het watervalsysteem: ik startte met Latijn, in het derde middelbaar zakte ik af naar Wetenschappen en ik ben geëindigd in Humane Wetenschappen. Toen ik jong was, zo'n 12 jaar geleden of meer, was er nog niet de reflex om kinderen te onderzoeken op ADHD. Bij kinderen die niet lastig zijn en die met veel moeite door het jaar geraken, gaan mensen zich minder zorgen maken. Wat ook meespeelde bij mij was dat mijn broer een moeilijk kind was, dus ging de aandacht van mijn ouders naar hem."

Vrouwen worden minder of later gediagnosticeerd dan mannen. "Wat betreft de stoornis zijn er eigenlijk geen verschillen tussen mannen en vrouwen met ADHD", zegt Van Den Heuvel. "Maar je kan hier wel spreken van een zekere seksestereotype. Jongens met fel en hevig impulsief gedrag vindt men "normaler" dan meisjes die dat gedrag stellen. En rustige dromerige meisjes vindt men dan weer eerder gewoon en die verdwijnen dan onder de radar en worden veel later gedetecteerd."

Voor meer informatie over ADHD kun je terecht op de site www.zitstil.be
HLN.be-nieuws in je facebook nieuwsfeed?
Terug

Contact

PsychO2
Prins Albertstraat 49
8800 Roeselare
051 69 57 66
info@psycho2.be